Een nieuwe tuin aanleggen is een flinke klus. Je haalt waarschijnlijk het grootste deel van de huidige tuin leeg om ruimte te maken voor je nieuwe plan. Voor veel mensen is het vernieuwen van de tuin een onoverzichtelijke en lastige klus. Want hoe doe je dat precies? En waar moet je op letten? Hier vind je een praktisch stappenplan voor het aanleggen van een nieuwe tuin.

Stap 1. Plan en budget

Een tuin aanleggen begint met het maken van een plattegrond van de tuin. Wat staat er nu? En hoe zou jouw ideale tuin eruitzien? Misschien wil je sommige planten laten staan. Of blijft de bestrating wel hetzelfde, maar wil je de borders helemaal vernieuwen. Vervolgens bepaal je ook het budget dat je beschikbaar hebt. Je budget hangt van veel zaken af. Daarom is het verstandig om eerst dit stappenplan te lezen en daarna een budget op te stellen dat je passend lijkt. Je kunt wel van tevoren alvast bedenken wat je mooi zou vinden of wat haalbaar is.

Stap 2. Ga je het werk zelf doen?

Een van de belangrijkste vragen voor je budget is de vraag: ga je het werk zelf doen? Als je er geen zin in hebt, geen tijd voor hebt of het fysiek niet aankunt is de vraag eenvoudig te beantwoorden. Daar laat je de klus door een tuinman doen. Maar een bedrijf inhuren is een stuk duurder dan zelf aan het werk gaan. Je kunt ook een gedeelte van het werk zelf doen en de rest uitbesteden. Bijvoorbeeld het leegmaken van de tuin, verwijderen van bestrating en voorbereiden van de grond is relatief gemakkelijk werk.

Stap 3. Zorg voor meerdere prijsopgaven

Zorg voor het werk dat uitgevoerd moet worden altijd voor meerdere prijsopgaven. Dat geldt voor alles wat je doet: de aanschaf van materiaal, grond en planten; maar ook het vragen van meerdere offertes van hoveniers. De prijzen kunnen enorm uiteenlopen, dus je kunt op deze manier heel veel geld besparen op een gemakkelijke manier.

Stap 4. Beplanting verwijderen

Waarschijnlijk moeten oude planten verwijderd worden. De meeste zullen met wortel en al uit de grond gehaald moeten worden. Anders komen ze later weer terug. Met name bamboe, coniferen, buxussen en heesters staan erom bekend dat ze al uit kleine stukken wortel weer terug kunnen groeien.

Tip: graszoden kunnen vaak ondergespit worden. Als gras meer dan 10 cm onder de grond zit, zal het afsterven en heb je er geen last meer van. Het dient dan als compost voor de nieuwe planten in de tuin.

Stap 5. Bestrating verwijderen

Wil je de tuinbestrating vernieuwen? Dan verwijder je ook de oude bestrating. Komt op dezelfde plek weer nieuwe tuinbestrating, dan kan het zandbed meestal behouden blijven. De oude stenen kun je vaak nog wel verkopen of weggeven via marktplaats. Zo niet, dan moeten ze als puin worden afgevoerd. Stapel de oude tuinbestrating meteen op een plaats waar het een poosje niet in de weg zal staan, anders moet je dubbel werk doen!

Stap 6. De tuin voorbereiden

Nu komt de voorbereiding voor de nieuwe tuininrichting. Wat je doet hangt af van wat je wilt doen in je plan:

  • Wordt je tuinafscheiding anders, bijvoorbeeld een nieuwe schutting? Dan is dat meestal de klus waar je mee begint. Hier heb je voldoende werkruimte voor nodig.
  • Komt er nieuwe tuinbestrating? Dan graaf je de grond minimaal 25 cm af. Daarna stort je bestratingszand of brekerzand in het gat. Stamp het zand goed aan en tril het af met een trilplaat. Het kan helpen om het zand nat te maken zodat het zand extra inklinkt.
  • Komt er een grasveld? Je kunt dan het best de bovenste laag grond goed doorwerken met een grondfrees. Daarna stort je een dunne laag nieuwe tuinaarde over de grond heen. Kan er geen grondfrees in je tuin komen? Dan kun je zelf de grond zo fijn mogelijk maken. Zit de grond vol onkruid, mos en wortels? Dan graaf je de bovenste 15 cm grond af en vervang je die voor nieuwe tuinaarde.
  • Komt er een border? Ook dan maak je de bovenlaag fijn. Daarna spreid je een laagje nieuwe tuinaarde vermengd met compost over de bovenlaag.

Tip: dit is het moment waarop je ook de voorbereiding plaatst voor tuinverlichting!

Stap 7. Bestrating aanleggen

Op internet vind je veel filmpjes over hoe je het beste bestrating kunt aanleggen. Iedereen heeft zijn eigen handige trucs en methodes. Het is wel verstandig om iemand met ervaring te vragen om je te helpen als dit de eerste keer is. Je plaatst vrijwel altijd eerst de sluitbanden en daarna leg je de bestrating ertussen op het (stevig aangetrilde) zandbed. Als de bestrating ligt, moet je de naden tussen de stenen de eerste weken regelmatig invegen met zand.

Stap 8. Het grasveld aanleggen

Een grasveld kan op drie manieren worden aangelegd: je kunt gras zaaien, graszoden leggen of kunstgras plaatsen. Gras zaaien en graszoden leggen gaat bijna hetzelfde. Eerst maak je de grond volledig vlak en stamp je het aan (bijvoorbeeld met behulp van een grasroller). Daarna zaai je de grond in met graszaad of rol je de graszoden uit. Dan is het een kwestie van afwachten tot het gras goed aanslaat en heb je een prachtig gazon. Het leggen van kunstgras is heel anders. Dit kun je vaak beter door een professional laten doen, omdat je anders problemen kunt krijgen met de drainage.

Stap 9. De borders inrichten

Met de bestrating en het gras heb je meestal de structuur van de tuin al helemaal duidelijk. Nu is het tijd voor de borders. Je kunt de planten online kopen, wat vaak een stuk goedkoper is. Maar je kunt ook naar de winkel gaan om te zien hoe de planten er echt uitzien. Enkele tips:

  • Let op het seizoen! Als planten in het tuincentrum volop in bloei staan, maar het is niet het seizoen waarin ze horen te bloeien, komen ze uit de kas. Dan slaan ze meestal wat minder snel aan in de tuin.
  • Soms zien planten er niet mooi uit, met name in de koudere maanden. Zoek plaatjes op van hoe de planten erbij staan in het voorjaar en de zomer, dan zie je hoe ze zullen worden. 
  • De meeste planten kunnen het best gepoot worden in de koude maanden, buitenom de vorstperiode. De late herfst en vroege winter zijn de beste periodes, maar ook de vroege lente na de vorst is een prima tijd. De planten zijn dan nog in winterslaap en zullen minder last hebben van de verplaatsing.
  • Houd al in de aanleg rekening met de groei van de planten. Sommige planten worden behoorlijk groot en ook veel bomen worden onderschat.

Stap 10. De afwerking

Je hebt nu een prachtige nieuwe tuin, die waarschijnlijk nog wel even moet bijtrekken.

Gezaaid gras moet nog uitlopen en wordt pas na een paar maanden echt een mooi gazon. Ook veel van je planten zullen even moeten wennen aan de nieuwe grond. Sommige slaan pas na een jaar goed aan. Maar je hebt in ieder geval de basis van een mooie tuin gelegd. Tijd voor de afwerking: kies een mooi tuinset, zoek wat mooie tuindecoraties en kijk wat je nog meer wilt doen. Bloempotten met planten, een mooie schuttingdecoratie of een andere versiering kan net zijn wat nodig is om de tuin helemaal af te maken.

Stap 11. Onderhoud

Je nieuwe tuin heeft natuurijk tuinonderhoud nodig. Het wordt steeds zeldzamer om een volledige tuin te bestraten. En zelfs de tuinbestrating heeft af en toe wat onderhoud nodig. Dus is het tijd om te kijken of je dat zelf wilt doen. Je kunt ook een tuinman in dienst nemen die het tuinonderhoud voor je uitvoert. Zo is je tuin niet alleen mooi bij aanleg, maar ook nog in de (vele) jaren erna.

Een nieuwe tuin aanleggen is heel veel werk. Of je nu een kleine of een grote tuin hebt: je bent altijd langer bezig dan je denkt. Toch is het heel leuk om te doen. Ben je dol op tuinieren, dan spreid je de klus misschien uit over een langere periode. En heb je eigenlijk geen tijd, dan is het misschien beter om een hovenier of tuinman te vragen om de klus voor je uit te voeren. Met deze 11 stappen heb jij weer een prachtige nieuwe tuin om van te genieten!